|
 |
Recaizade Mahmut EKREM
(1847-1914)
HAYATI
İstanbul’da 1847
yılında doğan Recaizade bir süre Harp Okulunda okumuş, daha sonra sağlık
nedeniyle bu okuldan ayrılmıştır. Bundan sonra değişik kurumlarda
memurluk yapmıştır. Bu arada yazarlığı da başlayan Recaizade Mahmut
Ekrem Osmanlı Devleti Danışma Meclisi üyesi olmuştur. Galatasaray Lisesi
ile Mülkiye’de edebiyat öğretmenliği de yapmıştır.
Bu yıllarda bir yandan şiirler, tiyatro eserleri ve romanlar yazarken;
bir yandan da eski edebiyatı savunanlara eleştiriler yöneltmiştir.
Bundan dolayı bu dönemde eleştiri türü de yaygınlaşmıştır. 1895 sonunda,
öğrencisi Tevfik Fikret’i Servet i Fünun dergisinin başına getirerek
“Edebiyat ı Cedide” adı da verilen Servet i Fünun’un başlamasına katkıda
bulunmuştur.
Bakanlık görevlerinde de bulunan Recaizade 1914 yılında ölmüştür.
SANATI
Önce eski biçimde
şiirler yazar şair, daha sonra yeni biçimde Şiiler yazar. Tanzimat
Edebiyatının ikinci dönemine bağlıdır. Eski nazım biçimlerini terk edip
yenilerini kullanma çabasındadır. Şiirde FİKRİ HAYALİ HİSSİ GÜZELLİK
olmak üzere üç çeşit güzellik olduğunu savunan şair, kendisi daha çok
hissî (duygusal) güzellik ekseninde şiirler yazmıştır. Ölüm temasını
işler genellikle. Unutulmuş bir çiçeği, içinde şiir bulunan bir kâğıdı
ve gergef işleyen bir kızın görünümünü de şiire taşıyarak önemli
yeniliklere imza atmıştır. Genellikle aruz ölçüsünü kullanan Recaizade,
hece ölçüsüyle de şiirler yazmıştır.
Recaizade’nin şiirlerindense düzyazı (nesir) alanındaki eserleri daha
çok dikkat çekmiştir. Tiyatro alanında Klasisizmin, roman alanındaysa
Realizimin etkisi altındadır.
Recaizade’nin en önemli hizmeti, yeni anlayışına uygun gençleri
yetiştirmesidir. Yetenekli gördüğü gençleri edebiyat alanına
yönlendirilerek o dönemde yeni gelişen Batı etkisindeki Türk Edebiyatına
önemli katkılar sağlamıştır. Bu gençler aracılığıyla yeni edebiyet
önemli temsilciler bulmuştur. |
