|
|
1795-2011 dönemini
aydınlara, yazarlara, gazetecilere, sanatçılara yönelik baskılar ve
sansür uygulamaları ekseninde anlatan kitap Osmanlı İmparatorluğu'ndaki
ilk gazetenin yayımlandığı 1795'den başlıyor ve günümüze kadar geliyor.
Ağırlıklı olarak
gazete ve dergilere uygulanan sansürün ele alındığı kitapta, sinema,
tiyatro, resim, müzik, karikatür, heykel, radyo, televizyon ve kitaba
yönelik sansür uygulamaları da örneklerle yer alıyor.
Türkiye'de sansürün
tarihi bir bakıma ülkenin “katettiği” yolun da öyküsü sayılabilir. Son
iki yüz yılda bu topraklarda düşünen, düşündüğünü çeşitli yollarla
anlatan insanlara ağır baskılar uygulandı, kimi tutuklandı, kimi işkence
gördü, kimi kurşunla susturuldu. Yaşanan acıları, çileleri ayrıntılı
olarak anlatılmaya çalışan bu kitapla özellikle genç okurlar tarihimizi
değişik bir açıdan görmüş olacaklardır.
***
-
Ahmet Mithat'ın
1870'de çıkardığı Devir gazetesi, ilk sayısında, vergilerin
ağırlığından bunalan ahaliyi “sağılan uyuz keçi”ye benzettiği için
kapatıldı.
-
1934'de radyodan
alaturka müzik yayını yapılması yasaklandı. Bu yasak 1936'nın ikinci
yarısında, “Halk Arap radyolarını dinlemeye başladı” gerekçesiyle
kaldırıldı.
-
Ünlü romancı
Esat Mahmut Karakurt, 1953'de Yeni Sabah gazetesinde Moskova
gezisini anlattığı yazı dizisini yayımladı. Bu dizi nedeniyle
gazetenin sahibi Safa Kılıçoğlu 6 ay hapis cezasına mahkûm oldu.
-
Yassıada
duruşmaları sırasında, DP iktidarının Başbakanı Adnan Menderes'in,
aralarında Mithat Perin, Ahmet Emin Yalman, Halil Lütfü Dördüncü,
Necip Fazıl Kısakürek ve Peyami Safa'nın da bulunduğu bazı
gazetecilere örtülü ödenekten ödeme yaptığı açıklandı.
-
İzmir
İnciraltı'ndaki Gençlik Parkı'na dikilen elde bayrak tutan genç
heykeli cinsel organının çok belirgin olduğu gerekçesiyle tepki
çekti. Bunun üzerine heykelin cinsel organı heykeltıraş tarafından
küçültüldü.
-
ABD'li yazar
Chuck Palahniuk'un “Ölüm Pornosu” kitabını Türkçe'ye çeviren Funda
Uncu, ifade vermek için çağrıldığı karakolda, “Bu kitabı çevirmeye
utanmadın mı?.. Manken misin?.. Bu karakola daha önce düştün mü?..”
sorularına hedef oldu.
-
Öteki
Tiyatro'nun Ankara'da sergilediği Oğuz Atay'ın “Korkuyu Beklerken”
oyununda oyuncular rol gereği sahnede sigara içince, Sağlık
Bakanlığı müfettişleri, tiyatroya, “kapalı mekanda sigara içildiği
için” ceza yazdı.
|
